ГОЛ ӨНЦӨГ:

• ОУВС БНХАУ-ын эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллөө 4.4% болгон бууруулж, албан ёсны 4.5–5% зорилтоос доогуур үнэллээ.
• Дотоод эрэлт сул хэвээр, үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын уналт үргэлжилж байгаа нь эдийн засгийн өсөлтийн үндсэн дарамт болж байна.
• Ойрх Дорнод дахь геополитикийн эрсдэл, түүхий эдийн үнийн өсөлт нь БНХАУ болон Азийн зах зээлд сөрөг орчныг улам нэмэгдүүлж байна.

Олон Улсын Валютын Сан (International Monetary Fund) БНХАУ-ын 2026 оны эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллөө 4.4% болгон бууруулснаа мэдээллээ. Энэ нь 2026 оны нэгдүгээр сард гаргасан үнэлгээнээс 0.1 нэгж хувиар доогуур үзүүлэлт бөгөөд дотоод эдийн засгийн сулрал болон Ойрх Дорнод дахь геополитикийн хурцадмал байдлын нөлөөг тусгасан байна. Гэсэн хэдий ч уг төсөөлөл нь өмнөх оны аравдугаар сарын үнэлгээнээс өндөр хэвээр байгаа нь бодлогын дэмжлэг тодорхой хэмжээнд нөлөөлж буйг илтгэж байна. Энэхүү төсөөлөл нь Бээжингийн 4.5–5% албан ёсны зорилтоос доогуур байна.

IMF-ийн гол тайлан болох World Economic Outlook-д дурдсанаар дэлхийн эдийн засгийн өсөлт энэ онд 3.1% байхаар тооцоологдсон нь өмнөх төсөөллөөс 0.2 нэгж хувиар буурсан үзүүлэлт юм. Энэхүү бууралтад түүхий эдийн үнийн өсөлт, инфляцын хүлээлтийн өөрчлөлт, мөн санхүүгийн зах зээл дэх эрсдэлээс зайлсхийх хандлага нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ.

Дотоод эдийн засгийн сулрал

БНХАУ-ын эдийн засгийн өсөлтөд дотоод эрэлтийн сул байдал гол дарамт болж байна. Ялангуяа үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын уналт тав дахь жилдээ үргэлжилж байгаа нь хөрөнгө оруулалт буурах, өрхийн баялгийн нөлөөгөөр дамжин хэрэглээ хумигдах нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Үүнээс гадна хэрэглэгчдийн итгэл сул, бизнесийн орчны тодорхойгүй байдал өндөр байгаа нь дотоодын эдийн засгийн идэвхжилийг сааруулж байна.

Экспорт богино хугацаанд тодорхой дэмжлэг үзүүлж байгаа ч тогтвортой өсөлтийн эх үүсвэр болж чадахгүй байна. Нэгдүгээр, хоёрдугаар сард ажиглагдсан өсөлт гуравдугаар сард саарч эхэлсэн нь гадаад эрэлтийн тогтворгүй байдлыг илтгэж байна.

Гадаад орчны дарамт ба геополитик

Ойрх Дорнод дахь зөрчилдөөн, тэр дундаа Ирантай холбоотой нөхцөл байдал нь дэлхийн эдийн засагт олон сувгаар дамжин нөлөөлж байна. Эрчим хүч болон хүнсний үнийн өсөлт инфляцын хүлээлтийг нэмэгдүүлж, мөнгөний бодлогын орчныг чангаруулах дарамтыг бий болгож байна.

Үүний зэрэгцээ санхүүгийн зах зээлд эрсдэлээс зайлсхийх хандлага нэмэгдэж, хөрөнгийн урсгал илүү “аюулгүй” активууд руу шилжиж байна. Энэ нь хөгжиж буй зах зээлүүд, тэр дундаа БНХАУ-тай худалдааны хамаарал өндөр эдийн засгуудад сөрөг нөлөө үзүүлнэ.

БНХАУ-ын хувьд шууд нефтийн нийлүүлэлтэд томоохон доголдол үүсэхгүй ч худалдааны түнш орнуудын өсөлт саарах нь экспортын эрэлтэд дам нөлөө үзүүлэх дарамт болж байна.

Бодлогын дэмжлэг ба эерэг хүчин зүйлс

Сөрөг орчныг үл харгалзан зарим дэмжлэг үзүүлэх хүчин зүйлс хадгалагдаж байна. АНУ-ын БНХАУ-ын импортод ногдуулсан тарифын бодит түвшин буурсан нь худалдааны дарамтыг тодорхой хэмжээнд сулруулж байна. Үүний зэрэгцээ Бээжингийн зүгээс хэрэгжүүлж буй төсөв, мөнгөний бодлогын арга хэмжээнүүд эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих чиглэлд үргэлжилж байна.

Мөн инфляц одоогийн доогуур түвшнээс аажмаар өсөх төлөвтэй байгаа нь эрэлтийн тодорхой сэргэлтийн дохио болж байгаа ч энэ нь тогтвортой тренд болж төлөвших эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.

Дунд хугацааны төлөв ба бүтцийн сорилтууд

IMF-ийн төсөөллөөр БНХАУ-ын эдийн засгийн өсөлт 2027 он гэхэд 4% орчимд тогтворжих төлөвтэй байна. Хөдөлмөрийн насны хүн амын бууралт, хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн багасалт, бүтээмжийн өсөлтийн сааралт зэрэг бүтцийн хүчин зүйлс дунд хугацаанд өсөлтийг хязгаарлах төлөвтэй байна.

Үүний зэрэгцээ БНХАУ эдийн засгийн загвараа экспортод түшиглэсэн хэлбэрээс дотоод хэрэглээнд суурилсан өсөлтийн хэлбэрт шилжүүлэх зорилт тавьж байгаа ч энэхүү шилжилт богино хугацаанд өсөлтийн хурдыг сааруулах нөлөө үзүүлж байна.

Мөн IMF АНУ-ын эдийн засгийн өсөлтийг энэ онд 2.3%, Евро бүсийн өсөлтийг 1.1% байхаар тус тус бууруулан төсөөлсөн нь дэлхийн эдийн засгийн орчин бүхэлдээ сулрах төлөвтэй байгааг илтгэж байна.

Дүгнэлт

БНХАУ-ын эдийн засаг өсөлтийн хурд саарч, бага өсөлтийн шинэ орчинд орж байна. Дотоод эрэлт сэргэхгүй байгаа нь өсөлтийн тогтвортой суурь бүрдээгүйг илтгэж, үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын дарамт эдийн засгийн идэвхжилийг үргэлжлүүлэн хязгаарлаж байна.

Гадаад орчны хувьд геополитикийн эрсдэл, түүхий эдийн үнийн өсөлт, инфляцын дарамт нэмэгдэж байгаа нь Азийн зах зээлд санхүүгийн нөхцөлийг чангаруулж, хөрөнгийн урсгалыг хамгаалалтын чиглэл рүү шилжүүлж байна. Үүний нөлөө БНХАУ-тай худалдааны уялдаа өндөр эдийн засгуудад илүү хүчтэй илэрч байна.

Бодлогын дэмжлэг өсөлтийг богино хугацаанд тогтоон барих боловч дунд хугацаанд бүтцийн хүчин зүйлс давамгайлна. Үүний үр дүнд БНХАУ-ын эдийн засаг ~4% орчимд тогтворжиж шинэ тэнцвэрт түвшинд шилжиж байх магадлал ажиглагдаж байна.

ЭХ СУРВАЛЖ:

www.scmp.com

www.cnbc.com