ГОЛ ӨНЦӨГ

• IX сарын экспорт өмнөх оны мөн үеэс 36.3%-иар өсөж, 447.18 тэрбум ам.долларт хүрэв.
• Гадаад худалдааны тэнцэл 133.53 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан нь 2026 оны сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болов.
• Хиймэл оюуны дэд бүтцийн эрэлт чип болон электрон эд ангийн экспортыг дэмжжээ.

БНХАУ-ын гадаад худалдаа IX сард хүлээлтээс хүчтэй өсөж, экспортын хэмжээ 2026 оны хамгийн өндөр түвшинд хүрлээ. Үүнд хиймэл оюуны тооцоолох хүчин чадал, дата төв болон цахилгаан эрчим хүчний дэд бүтцэд ашиглагддаг технологийн бүтээгдэхүүний дэлхийн эрэлт голлон нөлөөлсөн байна.

IX сарын экспорт өмнөх оны мөн үеэс 36.3%-иар өсөж, 447.18 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Энэ нь шинжээчдийн таамагласан 25.7%-ийн өсөлтийг давж, VIII сарын 25%-ийн өсөлтөөс эрс хурдассан үзүүлэлт болов.

Импорт мөн хүлээлтээс давж, 31%-иар нэмэгдэн 313.65 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна. Ингэснээр экспорт, импортын зөрүү буюу гадаад худалдааны тэнцэл IX сард 133.53 тэрбум ам.долларын ашигтай гарч, VIII сарын 119.1 тэрбум ам.доллароос нэмэгджээ.

Технологийн бүтээгдэхүүн экспортыг тэргүүлэв

Экспортын өсөлтийг чип, электрон эд анги болон цахилгаан эрчим хүчний дэд бүтцэд ашиглагддаг бүтээгдэхүүнүүд голлон дэмжсэн байна. Дэлхий даяар хиймэл оюуны дата төвийн бүтээн байгуулалт эрчимжсэнээр БНХАУ-ын технологийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд шинэ эрэлт бий болжээ.

IX сард хагас дамжуулагч чипийн экспортын биет хэмжээ өмнөх оны мөн үеэс ердөө 1%-иар өссөн ч үнийн дүн нь 136%-иар нэмэгдсэн байна. Үүнд хиймэл оюуны дэд бүтцийн эрэлтээс үүдэлтэй санах ойн чипийн хомсдол болон үнийн өсөлт нөлөөлжээ.

Энэ нь БНХАУ-ын экспортын бүтэц бага өртөгтэй өргөн хэрэглээний бараанаас өндөр нэмүү өртөгтэй технологийн бүтээгдэхүүн рүү аажмаар шилжиж байгааг харуулж байна.

Голлох зах зээлүүдэд экспорт нэмэгдэв

АНУ руу хийсэн экспорт IX сард өмнөх оны мөн үеэс 39.56%-иар өсжээ. Өнгөрсөн оны суурь үзүүлэлт бага байсан нь өсөлтийн хэмжээнд нөлөөлсөн ч худалдааны түр эвлэрлийг 2027 оны I сар хүртэл сунгаж, зарим барааны тарифыг бууруулсан нь экспортын төлөвийг дэмжиж байна.

Европын Холбоо руу хийсэн экспорт 25.25%-иар өсөж, сүүлийн долоон сарын хамгийн өндөр өсөлтийг үзүүлэв. Харин БНХАУ-ын хамгийн том худалдааны түнш бүс болох Зүүн Өмнөд Азийн орнуудын холбооны гишүүн орнууд руу хийсэн экспорт 52.26%-иар нэмэгджээ.

Үүний зэрэгцээ “Алтан долоо хоног”-ийн урт амралтаас өмнө компаниуд бараа бүтээгдэхүүнээ урьдчилан тээвэрлэсэн нь IX сарын үзүүлэлтийг тодорхой хэмжээнд нэмэгдүүлсэн байна. Иймээс дараагийн саруудад экспортын өсөлтийн хурд саарах боломжтой.

Жилийн худалдааны ашиг шинэ дээд амжилт тогтоох төлөвтэй

2026 оны эхний есөн сарын байдлаар БНХАУ-ын гадаад худалдааны тэнцэл 938.11 тэрбум ам.долларын ашигтай гарч, өмнөх оны мөн үеэс 7.2%-иар нэмэгджээ. Одоогийн өсөлт хадгалагдвал бүтэн жилийн худалдааны ашиг 2025 онд тогтоосон 1.2 их наяд ам.долларын дээд амжилтыг шинэчлэх боломжтой байна.

Экспортын хүчтэй өсөлт нь дотоодын хэрэглээ, хөрөнгө оруулалт болон үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн сулралыг тодорхой хэмжээнд нөхөж, эдийн засгийн өсөлтийн гол тулгуур хэвээр байна.

Гэхдээ худалдааны ашиг улам нэмэгдэх нь эдийн засгийн бүтцийн тэнцвэргүй байдлыг гүнзгийрүүлж, АНУ болон Европын Холбооноос импортын хязгаарлалт, тариф болон бусад хамгаалалтын арга хэмжээ авах эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй.

ДҮГНЭЛТ

IX сарын гадаад худалдааны үзүүлэлт БНХАУ дэлхийн хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын өсөлтөөс бодит үр ашиг хүртэж байгааг харууллаа. Ялангуяа өндөр нэмүү өртөгтэй технологийн бүтээгдэхүүний экспорт нэмэгдсэн нь тус улсын үйлдвэрлэлийн бүтэц шат ахиж байгааг илэрхийлж байна.

Гэхдээ экспортын өсөлтийн тодорхой хэсэг нь баярын өмнөх урьдчилсан тээвэрлэлт болон өнгөрсөн оны харьцангуй бага суурь үзүүлэлтүүдтэй холбоотой. Мөн экспорт эдийн засгийг дэмжиж байгаа ч дотоодын хэрэглээ, хөрөнгө оруулалтын сулралыг урт хугацаанд дангаараа нөхөх боломж хязгаарлагдмал байгаа нь ажиглагдаж байна.

Цаашид дэлхийн хиймэл оюуны дэд бүтцийн эрэлт, АНУ–БНХАУ-ын худалдааны харилцаа, Европын хамгаалалтын бодлого болон БНХАУ-ын дотоод эрэлтийн сэргэлт гадаад худалдааны өсөлт тогтвортой үргэлжлэх эсэхийг тодорхойлно.

ЭХ СУРВАЛЖ:

www.scmp.com
www.customs.gov.cn